Aanbieding: Neil MacGregor - Duitsland: Biografie van een natie

Duitsland: Biografie van een natie van de Britse historicus Neil MacGregor is een prachtig geschreven en vormgegeven overzicht van ongeveer vijf eeuwen geschiedenis van Duitsland. Het boek opent met Betty, een portret van de hand van schilder Gerhard Richter. Betty kijkt weg van de camera en suggereert zodoende niet bezig te zijn met het hier en nu maar veeleer terug te kijken naar het verleden. Er is over gediscussieerd: is de foto te zien als symbool van de Duitse identiteit? Ik laat dat nu even in het midden. Belangrijker is dat de foto in ieder geval kan gezien worden als exemplarisch voor het boek. In Duitsland: biografie van een natie wordt immers teruggekeken op het verleden van Duitsland. En als er een lijn gezocht moet worden in de bijzonder rijke geschiedenis van het Duitstalige gebied, is de neiging en noodzaak terug te kijken naar het eigen verleden een goed handvat.

Om dat te begrijpen, hoeven we maar naar de titel te kijken, die spreekt over een ‘natie’. Gedurende het grootste gedeelte van de vijfhonderd jaar die in dit boek worden besproken, bestond het Duitstalige gebied uit een groot aantal kleine politieke entiteiten. Om tot de natie te komen, bespreekt het boek de gestage eenwordingsgeschiedenis van de Duitstalige gebieden. Een belangrijke factor in het proces van samenklontering, is het in toenemende mate bespreken van de gezamenlijke geschiedenis. Maar ook na de eenwording is het verleden een belangrijk thema gebleven voor Duitsland. Er moet immers een omgang gevonden worden met het oorlogsverleden van het land. Bindmiddel of schuldverwerking: de kijk op het verleden vormt een belangrijke pijler van het verleden van Duitsland.

Over zowel het belang van het verleden voor politieke eenwording als de algemene doorwerking van het verleden zou ik nog een poos lang kunnen schrijven; het heeft mijn bijzondere interesse. Maar daarmee zou ik het boek tekort doen. Hoewel het een belangrijk onderdeel vormt, bespreekt Duitsland: Biografie van een natie meer dan de Duitse manier van omgang met het verleden. Het is een breed opgezet overzicht van ijkpunten uit het Duitse verleden, van Karel de Grote tot de Volkswagen Kever. MacGregor schrijft meeslepend en het verhaal is doorspekt van citaten en historische fragmenten. Dat in combinatie met het overweldigende aantal illustraties maakt dat de geschiedenis van Duitsland werkelijk een gezicht krijgt. Een prachtige manier om ook het huidige Duitsland beter te leren begrijpen.

Duitsland: Biografie van een natie is afgeprijsd van €39.95 voor €20.- 

Gerhard Richter Betty